Prof. Dr. Gülsün Kurubacak Çakır
Akademik Biyografi – 2026
Prof. Dr. Gülsün Kurubacak Çakır; yapay zekâ, dijital dönüşüm, transhümanizm, teknoloji öngörüsü, öğrenme bilimleri, iletişim ve bilgisayar mühendisliğinin kesişiminde çalışmalar yürüten uluslararası bir akademisyen, araştırmacı, editör ve yazardır. Akademik yaklaşımı, teknolojik gelişmelerin insanın düşünme, öğrenme, karar verme, iletişim kurma ve toplumsal yaşama katılma biçimleri üzerindeki etkilerini disiplinlerarası bir perspektifle incelemeye dayanmaktadır. Çalışmalarında insan, teknoloji, bilgi ve toplum arasındaki ilişkileri bütüncül biçimde ele alarak teknolojik dönüşümün bilişsel, kültürel, etik, eğitsel ve kurumsal sonuçlarını araştırmaktadır.
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Uzaktan Eğitim Bölümünde öğretim üyesi olan Prof. Dr. Kurubacak Çakır, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümünde akademik çalışmalarını sürdürmektedir. Uluslararası akademik faaliyetleri kapsamında Endonezya’daki Universitas Negeri Malang ve Hindistan’daki Jamia Hamdard üniversitelerinde Adjunct Professor olarak görev almaktadır. Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri, Endonezya, Hindistan ve farklı ülkelerde gerçekleştirdiği akademik çalışmalar, uluslararası araştırma ortaklıkları ve bilimsel yayın faaliyetleri, disiplinlerarası akademik birikiminin önemli bileşenlerini oluşturmaktadır.
Akademik eğitimine Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesinde başlayan Kurubacak Çakır, 1985 yılında Eğitim Yönetimi ve Planlaması alanında lisans derecesini tamamlamıştır. Anadolu Üniversitesinde Eğitim Teknolojisi alanında yüksek lisans, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki University of Cincinnati’de Curriculum and Instruction alanında doktora derecesini almıştır. Doktora çalışmaları kapsamında web tabanlı öğretim ve dijital öğrenme sistemlerine odaklanmıştır. 2001–2002 yıllarında New Mexico State University’de uzaktan eğitim alanında doktora sonrası araştırmalar gerçekleştirmiştir. Eğitim bilimlerindeki akademik birikimini mühendislik alanıyla genişleterek 2013 yılında Ahmet Yesevi Üniversitesinde Bilgisayar Mühendisliği lisans eğitimini tamamlamıştır. Eğitim bilimleri, teknoloji, mühendislik ve iletişim alanlarını bir araya getiren bu akademik geçmiş, araştırmalarının disiplinlerarası niteliğini şekillendirmiştir.
Açık ve Uzaktan Öğrenme, Eğitim Teknolojileri ve Öğrenme
Prof. Dr. Kurubacak Çakır’ın akademik çalışmalarının temel alanlarından biri açık ve uzaktan öğrenmedir. Kırk yılı aşkın akademik ve mesleki birikimi boyunca çevrimiçi öğrenme, dijital pedagojiler, öğretim tasarımı, eğitim yönetimi, öğrenme ekosistemleri, kalite güvencesi, akreditasyon ve sürdürülebilir eğitim modelleri üzerine araştırmalar yürütmüştür.
Eleştirel pedagoji, proje tabanlı öğrenme, probleme dayalı öğrenme, dönüştürücü öğrenme, öz yönetimli öğrenme, heutagoji, evrensel tasarım ve sosyoteknik sistemler, araştırmalarının önemli kuramsal ve uygulamalı bileşenlerini oluşturmaktadır.
Öğrenmeyi bireysel bilişsel süreçler, sosyal etkileşimler, kültürel bağlamlar, dijital ortamlar ve kurumsal sistemlerin birlikte şekillendirdiği dinamik bir süreç olarak değerlendirmektedir. Bu doğrultuda öğrenme ortamlarının erişilebilirliği, kapsayıcılığı, niteliği, sürdürülebilirliği ve bireysel öğrenme gereksinimlerine uyarlanabilirliği üzerinde çalışmaktadır.
Araştırmaları; yükseköğretimin dönüşümü, açık üniversitelerin geleceği, mikro yeterlilikler, dijital öğrenme kayıtları, yaşam boyu öğrenme ve yeni nesil öğrenme mimarilerini de kapsamaktadır. Özellikle teknolojik gelişmelerin bireysel öğrenme süreçleriyle kurumsal eğitim sistemleri arasındaki ilişkileri nasıl dönüştürdüğünü incelemektedir.
Yapay Zekâ, Birleşik Zekâ ve İnsan Bilişinin Geleceği
Güncel akademik çalışmalarının merkezinde yapay zekâ teknolojilerinin insan bilişi, karar verme süreçleri, öğrenme biçimleri ve bilimsel bilgi üretimi üzerindeki etkileri bulunmaktadır.
Makine öğrenmesi, derin öğrenme, doğal dil işleme, büyük dil modelleri, üretken yapay zekâ, algoritmik karar sistemleri, yapay zekâ okuryazarlığı ve yapay zekâ destekli bilimsel araştırma yöntemleri bu çalışmaların başlıca teknolojik bileşenleridir.
Özellikle yapay zekâ ajanları, otonom ve yarı otonom sistemler ile çok ajanlı yapay zekâ mimarileri, güncel araştırma gündeminde önemli yer tutmaktadır. Bu sistemlerin insanlarla, kurumlarla ve diğer akıllı sistemlerle kurdukları ilişkilerin bilgiye erişimi, görev paylaşımını, problem çözmeyi, karar süreçlerini ve kurumsal koordinasyonu nasıl değiştirebileceğini değerlendirmektedir.
Çalışmalarında öne çıkan kavramlardan biri Birleşik Zekâ (Unified Intelligence) yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, insanın bilişsel kapasiteleri ile yapay zekâ sistemlerinin hesaplama, çözümleme, örüntü tanıma ve bilgi işleme yeteneklerinin ortak bir çalışma düzeninde değerlendirilmesini temel almaktadır.
Birleşik zekâ perspektifi kapsamında insanın eleştirel düşünme, bağlamsal değerlendirme, etik muhakeme, anlamlandırma ve sorumluluk üstlenme kapasiteleri ile yapay zekânın bilgi işleme yetenekleri arasındaki karşılıklı ilişkileri incelemektedir.
İnsan-yapay zekâ iş birliği, insan denetimi, algoritmik şeffaflık, açıklanabilirlik, hesap verebilirlik, bilişsel özerklik ve dağıtılmış karar verme süreçleri bu araştırma yaklaşımının önemli bileşenleridir.
Bu bağlamda yapay zekâyı, insanın düşünsel faaliyetlerini ve toplumsal ilişkilerini etkileyen, aynı zamanda yeni iş birliği ve bilgi üretimi biçimlerinin gelişmesine katkı sağlayan çok boyutlu bir teknolojik alan olarak değerlendirmektedir.
Transhümanizm, Nöroteknoloji ve İnsan Yeterlilikleri
Prof. Dr. Kurubacak Çakır’ın araştırma alanları arasında transhümanizm, posthümanizm, insan-makine ortak evrimi ve teknolojik tekillik tartışmaları önemli yer tutmaktadır.
Transhümanizmi; insanın bedensel, bilişsel ve teknolojik kapasitelerinin geliştirilmesiyle ilişkili bilimsel, kültürel, toplumsal ve felsefi tartışmaları kapsayan çok boyutlu bir araştırma alanı olarak ele almaktadır.
Posthümanizm ve insan-makine ortak evrimi tartışmalarını ise insan merkezli düşüncenin dönüşümü, teknolojik sistemlerle gelişen karşılıklı bağımlılıklar ve insanın değişen konumu bağlamında değerlendirmektedir.
Nöroteknolojiler, beyin-bilgisayar arayüzleri, bilişsel geliştirme teknolojileri, biyoteknolojik gelişmeler ve insan bilişinin teknolojik sistemlerle desteklenmesi, geleceğe yönelik araştırma ilgileri arasında bulunmaktadır.
İnsan yeterlilikleri alanındaki çalışmaları; eleştirel düşünme, problem çözme, öğrenmeyi öğrenme, bilimsel sorgulama, dijital yeterlilikler, algoritmik okuryazarlık, teknolojik uyum, etik karar verme ve disiplinlerarası düşünme becerilerinin gelecekteki önemine odaklanmaktadır.
Bu araştırma yaklaşımının temel sorularından biri, yapay zekâ sistemlerinin giderek daha fazla bilişsel görev üstlendiği bir dönemde insanların hangi yeterlilikleri geliştirmesi gerektiğidir.
Eğitim, çalışma hayatı ve toplumsal yaşam açısından insan yeterliliklerinin nasıl tanımlanacağı, değerlendirileceği ve geliştirileceği üzerinde durmaktadır. İnsanların yapay zekâ sistemleriyle etkili biçimde çalışabilmeleri kadar bağımsız düşünme, bilimsel sorgulama ve bilinçli karar verme kapasitelerini koruyup geliştirmelerini de önemsemektedir.
Sürükleyici Teknolojiler, Dijital İkizler ve Blokzincir Ekosistemleri
Genişletilmiş gerçeklik (XR) kapsamındaki sanal gerçeklik (VR), artırılmış gerçeklik (AR) ve karma gerçeklik (MR) teknolojileri, sürükleyici öğrenme ortamları ve metaverse uygulamaları, Prof. Dr. Kurubacak Çakır’ın uzun yıllardır ilgilendiği araştırma alanları arasındadır.
Bu teknolojilerin öğrenme ortamlarında etkileşim, katılım, mekânsal algı, bilişsel süreçler, erişilebilirlik ve bilgi edinme biçimleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Özellikle dijital ortamlarda öğrenenlerin aktif katılımını destekleyen, farklı öğrenme gereksinimlerine uyarlanabilen ve yeni etkileşim biçimlerine olanak sağlayan öğrenme tasarımlarına odaklanmaktadır.
Dijital ikiz teknolojilerini; fiziksel varlıkların, süreçlerin ve sistemlerin sayısal karşılıkları aracılığıyla simülasyon, izleme, değerlendirme ve karar desteği sağlayan teknolojik yapılar olarak ele almaktadır. Dijital ikizlerin eğitim, yönetim, mühendislik ve kurumsal planlama alanlarındaki kullanım potansiyeli güncel araştırma ilgileri arasında bulunmaktadır.
Blokzincir teknolojileri, doğrulanabilir dijital yeterlilik kayıtları, dijital kimlik sistemleri, öğrenme belgelerinin güvenilirliği ve dağıtık veri yapıları da çalışmalarının önemli bileşenlerindendir.
Bu teknolojilerle bağlantılı olarak siber güvenlik mimarileri, kişisel verilerin korunması, dijital mahremiyet, bilgi güvenliği, dijital güven ilişkileri ve yapay zekâ destekli sistemlerde risk yönetimi konularına ilgi duymaktadır.
Araştırma yaklaşımında bu teknolojileri birbirinden bağımsız uygulamalar olarak ele almak yerine, geleceğin dijital öğrenme ve çalışma ekosistemlerinin farklı bileşenleri olarak birlikte değerlendirmektedir.
Algoritmik Kültür, İletişim ve Gazeteciliğin Dönüşümü
İletişim bilimleri alanındaki çalışmalarında dijital kültür, yeni medya, dijital kimlikler, algoritmik toplumsal ilişkiler, medya okuryazarlığı ve yapay zekâ destekli iletişim sistemleri üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Dijital platformların bilgi dolaşımı, toplumsal etkileşim, bireysel kimlik oluşumu ve kültürel davranışlar üzerindeki etkilerini insan merkezli bir bakış açısıyla incelemektedir.
Gazetecilik alanında yapay zekâ destekli haber üretimi, otomatik içerik sistemleri, algoritmik haber seçimi, doğrulama süreçleri, yanlış ve yanıltıcı bilgiyle mücadele, gazetecilikte etik sorumluluk ve medya çalışanlarının dönüşen mesleki yeterlilikleri üzerinde durmaktadır.
Algoritmik sistemlerin görünürlüğü, bilgiye erişimi, kamusal tartışmaları ve dijital kültürün gelişimini nasıl etkilediği güncel araştırma gündeminin önemli konuları arasındadır.
Yapay zekânın iletişim alanındaki etkilerini teknolojik gelişmelerle birlikte kültürel anlam üretimi, güven, insan sorumluluğu, eleştirel değerlendirme ve kamusal bilgi kalitesi çerçevesinde ele almaktadır.
Bu doğrultuda yapay zekâ çağında gazetecilik ve iletişim eğitiminin dönüşümünü; algoritmik okuryazarlık, doğrulama becerileri, dijital yeterlilikler ve etik karar verme açısından değerlendirmektedir.
Bilimsel Araştırma ve Yapay Zekâ Destekli Nitel Araştırma Tasarımı
Prof. Dr. Kurubacak Çakır’ın güncel akademik faaliyetlerinin önemli bir bölümünü, yapay zekâ teknolojilerinin bilimsel araştırma süreçlerine yöntemsel olarak dahil edilmesi oluşturmaktadır.
Özellikle yapay zekâ destekli nitel araştırma tasarımı, bilimsel problem geliştirme, araştırma sorularının oluşturulması, kavramsal ve kuramsal çerçeve geliştirme, sistematik alanyazın taraması, araştırma yöntemlerinin karşılaştırılması ve bilimsel bilgi sentezi üzerinde çalışmaktadır.
Büyük dil modellerinin ve yapay zekâ destekli araştırma araçlarının bilimsel süreçlerde kullanımını; doğrulanabilirlik, araştırmacı sorumluluğu, veri güvenliği, akademik etik, kaynak güvenilirliği ve yöntemsel tutarlılık açısından değerlendirmektedir.
Bu doğrultuda araştırmacıların yapay zekâ tarafından üretilen çıktıların sınırlılıklarını tanımasını, bilimsel kaynakları doğrulamasını, araştırma kararlarını gerekçelendirmesini ve araştırma sürecindeki düşünsel sorumluluklarını korumasını önemsemektedir.
Bilimsel araştırmada insan ve yapay zekâ arasındaki iş bölümünü; araştırmacının eleştirel düşünme, yorumlama, bağlamı değerlendirme ve bilimsel sonuçlara ulaşma sorumlulukları üzerinden ele almaktadır.
Üniversiteler, araştırmacılar ve profesyonel çalışma grupları için geliştirdiği eğitim içeriklerinde yapay zekâ okuryazarlığını bilimsel araştırma yeterlilikleriyle ilişkilendirmektedir.
Teknoloji Öngörüsü, Stratejik Yönetim ve Gelecek Çalışmaları
Teknoloji öngörüsü, stratejik planlama, kurumsal dönüşüm, teknoloji eğilimlerinin incelenmesi ve geleceğe yönelik senaryo geliştirme, Prof. Dr. Kurubacak Çakır’ın akademik ve uygulamalı çalışmalarının önemli alanları arasında bulunmaktadır.
Bu kapsamda yükseköğretimin geleceği, öğrenme toplumlarının dönüşümü, yapay zekâ destekli kurumsal yönetim, akıllı öğrenme sistemleri, yeni mesleki yeterlilikler ve dijital dönüşüm politikalarıyla ilgilenmektedir.
Teknolojik gelişmelerin eğitim, iş dünyası, kamu kurumları ve toplumsal sistemler üzerindeki olası etkilerini değerlendirmek amacıyla disiplinlerarası araştırma, stratejik analiz, teknoloji eğilimlerinin incelenmesi, uzman görüşlerine dayalı araştırma yaklaşımları ve gelecek senaryolarından yararlanmaktadır.
Teknoloji öngörüsünü; gelecekte ortaya çıkabilecek dönüşümleri bilimsel veriler, teknolojik eğilimler, toplumsal gereksinimler ve farklı gelişme olasılıkları üzerinden değerlendirmeye yönelik sistematik bir araştırma alanı olarak ele almaktadır.
Bu araştırma perspektifinde teknolojik gelişmelerin kurumsal karar süreçleriyle, insan yeterlilikleriyle ve toplumsal değişimle ilişkisini incelemektedir.
Akademik Yönetim, Bilimsel Yayıncılık ve Uluslararası İş Birlikleri
Prof. Dr. Kurubacak Çakır, bilimsel araştırmalarının yanı sıra üniversite yönetimi, araştırma-geliştirme, uluslararası ilişkiler, kalite güvencesi, akreditasyon ve bilimsel yayıncılık alanlarında çeşitli yöneticilik ve editörlük görevleri üstlenmiştir.
Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminde araştırma-geliştirme ve uluslararası ilişkiler koordinatörlüğü, kalite koordinasyonu ve bilimsel etkinliklerin yönetimi kapsamında çalışmalar yürütmüştür. Anadolu Üniversitesi Senatosunda görev alarak üniversite yönetimine katkıda bulunmuştur.
Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi’nin (AUAd) kurucu baş editörlüğünü üstlenmiş; 2015–2022 yılları arasında Turkish Online Journal of Distance Education (TOJDE) dergisinde yardımcı editör olarak görev yapmıştır. Ayrıca Endonezya merkezli Educational Technology Foresight dergisinin baş editörlüğünü yürütmekte ve farklı uluslararası akademik yayınların editörlük ve danışma kurullarına katkıda bulunmaktadır.
Açık ve Uzaktan Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneğinin (AUDAK) kurucu yönetim kurulu üyeleri arasında yer almış ve Mayıs 2026’ya kadar yönetim kurulu başkanlığı görevini yürütmüştür.
Bilimsel yayın faaliyetleri kapsamında açık ve uzaktan öğrenme, dönüştürücü çevrimiçi eğitim, dijital iletişim, proje yönetimi ve eğitim teknolojileri alanlarında uluslararası akademik kitapların editörlüğünü ve bölüm yazarlığını üstlenmiştir.
Önemli editoryal çalışmaları arasında Handbook of Research on Transformative Online Education and Liberation, Handbook of Research on Project Management Approaches for Online Learning Design ve Handbook of Research on Emerging Priorities and Trends in Distance Education gibi uluslararası akademik yayınlar bulunmaktadır.
Araştırma ve proje faaliyetleri kapsamında TÜBİTAK, Avrupa Birliği, Erasmus+ ve farklı uluslararası bilimsel iş birliği programlarında araştırmacı, proje yöneticisi, danışman ve eğitim uzmanı olarak görev almıştır.
Özellikle artırılmış gerçekliğin açık ve uzaktan öğrenmede kullanılabilirliği, blokzincir tabanlı öğrenme sistemleri, açık üniversitelerin dönüşümü, stratejik karar modelleri ve eğitim teknolojilerinde evrensel tasarım konularındaki projeleri disiplinlerarası çalışmalarının uygulamalı örneklerini oluşturmaktadır.
Lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerinde dersler vermiş; yüksek lisans tezlerine ve doktora araştırmalarına danışmanlık yapmıştır. Farklı ülkelerden akademisyenlerle ortak araştırmalar yürütmekte, uluslararası bilimsel etkinliklere davetli konuşmacı olarak katılmakta ve akademik iş birliklerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.
Bilimin Toplumla Buluşması ve Dijital Yayıncılık
Prof. Dr. Kurubacak Çakır, akademik bilginin üniversitelerin yanı sıra toplumun farklı kesimleriyle paylaşılmasını, bilimsel merakın desteklenmesini ve öğrenmenin yaşam boyu sürdürülmesini önemsemektedir.
Bilimsel çalışmalarının yanında köşe yazıları, dijital yayınlar, konferanslar, çevrimiçi eğitimler ve sosyal medya içerikleri aracılığıyla yapay zekâ, teknoloji, kültür, eğitim, iletişim ve hayat üzerine düşüncelerini geniş kitlelerle paylaşmaktadır.
Haber Dili gibi yayın organlarındaki yazılarında yapay zekânın toplumsal etkileri, dijital dönüşüm, birleşik zekâ ve insan-teknoloji ilişkileri üzerine değerlendirmelere yer vermektedir.
Akademik bilgi ile gündelik hayat arasında anlaşılır, katılımcı ve sorgulamaya açık bir iletişim kurulmasını amaçlayan bu yaklaşımını Instagram üzerinden hazırladığı iki programla da sürdürmektedir.
Gülsün’le “Bildiğimden Soruyorum”
3 Kasım 2026 tarihinden itibaren her salı 21.00–21.30 saatleri arasında Instagram canlı yayınlarında gerçekleştirilecek program; bilinenleri yeniden düşünmeye, farklı bakış açılarını karşılaştırmaya, araştırmaya ve birlikte öğrenmeye odaklanmaktadır.
“Bir sorum var, sohbeti hepimize yeter.”
Bu yaklaşımla tasarlanan programda bilim, teknoloji, kültür, bilgi, öğrenme ve hayatın içinden konular sorular aracılığıyla ele alınacaktır. Program, katılımcıları merak etmeye, düşünmeye, araştırmaya ve görüşlerini paylaşmaya davet eden etkileşimli bir sohbet ortamı sunmayı amaçlamaktadır.
Gülsün ile “Bir Güzel Karşılaşma”
4 Kasım 2026 tarihinden itibaren her çarşamba 21.00–21.30 saatleri arasında Instagram canlı yayınlarında gerçekleştirilecek program, her hafta farklı konuklarla hayatın çeşitli alanlarına yönelik sohbetlere yer verecektir.
İnsan ilişkileri, bilim, sanat, doğa, kültür, gündelik yaşam ve kişisel hikâyeler etrafında gelişecek program; karşılıklı konuşmayı, neşeyi, mizahı, farklı bakış açılarını ve paylaşımı ön plana çıkaracaktır.
Her iki program da Prof. Dr. Kurubacak Çakır’ın bilimsel bilgi, toplumsal iletişim ve yaşam boyu öğrenme arasında kurduğu ilişkinin dijital yayıncılık alanındaki güncel çalışmalarını temsil etmektedir.
Akademik Yaklaşımı ve Araştırma Vizyonu
Prof. Dr. Gülsün Kurubacak Çakır’ın akademik yaklaşımının merkezinde, insanın düşünsel ve toplumsal gelişimi ile teknolojik sistemlerin karşılıklı etkileşimi bulunmaktadır.
Yapay zekânın insan yaşamındaki rolünü bilgi üretimi, bilişsel gelişim, öğrenme, karar verme, etik sorumluluk ve kurumsal dönüşüm süreçleriyle birlikte incelemektedir.
Araştırmalarında teknolojik gelişmelerin sunduğu olanakları, ortaya çıkardığı bilimsel soruları ve insan yaşamına yönelik olası sonuçları birlikte değerlendirmektedir.
Disiplinlerarası akademik geçmişi, uluslararası iş birlikleri ve teknoloji öngörüsü çalışmaları doğrultusunda geleceğin öğrenme ekosistemleri, insan yeterlilikleri, birleşik zekâ ve insan-makine ortak evrimi üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Akademik çalışmalarındaki temel yaklaşım, insanlara ne düşüneceklerini söylemekten çok, nasıl düşüneceklerini, nasıl araştıracaklarını ve bilgiyi nasıl değerlendireceklerini kazandırmaktır.
Bu anlayışla bilimsel araştırmayı, teknolojik gelişmeleri, eleştirel düşünmeyi ve yaşam boyu öğrenmeyi birbiriyle ilişkili süreçler olarak ele almakta; geleceğin yetkinlik tasarımına yönelik akademik çalışmalarını sürdürmektedir.